Circulair straatmeubilair of duurzaam straatmeubilair: wat is écht beter?

Geleverde Govaplast Matrix picknicksets in Nordhorn

Op de afbeelding hierboven ziet u de door SKWshop geleverde kunststof picknicksets model Matrix bij Beton und Monier Bau GmbH in Nordhorn (Duitsland). Deze onderhoudsvrije picknicktafels zijn vervaardigd uit hoogwaardig gerecycled kunststof en vormen een mooi praktijkvoorbeeld van circulair parkmeubilair met een lange levensduur.

De termen circulair straatmeubilair, circulair parkmeubilair en duurzaam straatmeubilair worden tegenwoordig veel gebruikt. Gemeenten, scholen, bedrijven en recreatieparken willen investeren in producten met een zo laag mogelijke milieu-impact. Maar betekent circulair automatisch dat een product ook duurzamer is?

Het antwoord is genuanceerder dan vaak wordt gedacht. Circulariteit is belangrijk, maar vormt slechts één onderdeel van een duurzaam product. Uiteindelijk draait het vooral om de totale levensduur van het straatmeubilair.

Wat is circulair straatmeubilair?

Circulair straatmeubilair wordt geproduceerd met materialen die opnieuw gebruikt kunnen worden of al afkomstig zijn uit een eerdere productcyclus. Denk hierbij aan:

• Gerecycled kunststof
• Gerecycled staal
• Gerecycled aluminium
• Hergebruikte grondstoffen

Het doel is om afval te verminderen en grondstoffen zo lang mogelijk in omloop te houden. Dat is een positive ontwikkeling en draagt bij aan een duurzamere economie.

Circulariteit alleen is niet voldoende

Toch zegt circulariteit niet alles over de werkelijke milieubelasting van een product. Ook het recyclen van materialen kost energie. Daarnaast zijn er transportbewegingen, productieprocessen en onderhoudswerkzaamheden nodig.

Daarom is het verstandig om verder te kijken dan alleen de vraag of een product recyclebaar is. Minstens zo belangrijk is de vraag: hoe lang gaat het product mee?

De levensduur bepaalt de werkelijke duurzaamheid

Een parkbank die dertig jaar meegaat hoeft minder snel vervangen te worden dan een product met een levensduur van tien jaar. Daardoor zijn er over de gehele termijn minder grondstoffen, transportbewegingen en productiemiddelen nodig.

Bij duurzaam straatmeubilair spelen daarom verschillende factoren een rol:

• Levensduur: De totale periode dat een product functioneel blijft.
• Onderhoudsbehoefte: Hoe minder onderhoud, hoe lager de operationele milieu-impact.
• Weer- en vandalismebestendigheid: Cruciaal voor producten in de openbare ruimte.
• Repareerbaarheid: Modulaire opbouw zorgt ervoor dat onderdelen los vervangen kunnen worden.
• Recyclebaarheid: De geschiktheid voor hergebruik aan het einde van de levenscyclus.

Hoe langer een product meegaat, hoe lager de milieu-impact per gebruiksjaar.

Duurzaam hout verdient meer aandacht

In discussies over circulariteit wordt hout soms onderschat. Dat is opvallend, want duurzaam gewonnen hout (zoals FSC of PEFC) kan juist een zeer milieuvriendelijke keuze zijn.

Hout heeft specifieke voordelen:

• Hernieuwbare grondstof.
• Natuurlijke uitstraling die opgaat in de omgeving.
• Lange levensduur bij de juiste toepassing en behandeling.
• Opslag van $CO_2$ gedurende de gehele levensduur.

Een kwalitatieve houten parkbank of picknicktafel kan decennialang meegaan en vormt voor veel locaties een uitstekende, duurzame oplossing.

Kunststof parkmeubilair: onderhoudsarm en robuust

Ook gerecycled kunststof wordt steeds vaker toegepast binnen park- en straatmeubilair. Een bekend voorbeeld hiervan zijn de producten van Govaplast. Deze kunststof parkbanken en picknicktafels bieden diverse voordelen in de praktijk:

• Volledig onderhoudsvrij en splintervrij.
• Rot niet en is ongevoelig voor weersinvloeden.
• Graffitibestendig en eenvoudig te reinigen.
• Lange levensduur en na tientallen jaren weer volledig recyclebaar.

Voor locaties waar onderhoud tot een minimum beperkt moet blijven, is kunststof straatmeubilair een rendabele en duurzame investering.

Betonnen straatmeubilair: onverwoestbaar en vandalismebestendig

Naast hout en kunststof is beton een veelgebruikt materiaal in de openbare ruimte. Hoewel de productie van traditioneel beton een hogere $CO_2$-uitstoot kent, compenseert het materiaal dit door een extreem lange levensduur en specifieke eigenschappen in de praktijk:

• Onverwoestbaar: Beton is nagenoegen ongevoelig voor vandalisme, zware schokken en extreme weersinvloeden.
• Geen verankering nodig: Door het hoge eigen gewicht staat betonnen meubilair direct stabiel en is diefstal uitgesloten.
• Onderhoudsarm: Het materiaal vereist nauwelijks tot geen onderhoud en heeft een natuurlijke weerstand tegen vervuiling.

Innovaties in duurzaam beton

Binnen de sector wordt bovendien steeds vaker gebruikgemaakt van geopolymeerbeton (cementvrij beton) of beton met gerecycled toeslagmateriaal (betongranulaat). Hierdoor daalt de milieu-impact van de productie aanzienlijk. Wanneer betonnen parkbanken of zitelementen na decennia van trouwe dienst worden vervangen, is het materiaal bovendien 100% recyclebaar tot nieuwe grondstoffen voor de wegenbouw of de betonindustrie.

Stalen, aluminium en RVS straatmeubilair

Metalen spelen een cruciale rol binnen de inrichting van de openbare ruimte vanwege de constructieve sterkte en lange levenscyclus.

Thermisch verzinkt staal

Thermisch verzinkt staal staat bekend om de extreme levensduur. Bij een vakkundige conservering kan straatmeubilair van verzinkt staal tientallen jaren weer en wind trotseren zonder aan sterkte in te boeten.

Roestvast staal (RVS)

Roestvast staal combineert een zeer lange levensduur met een moderne, hoogwaardige uitstraling. RVS is extreem sterk, bestand tegen zware mechanische belastingen en uitstekend corrosiebestendig. Net als aluminium is RVS zonder kwaliteitsverlies recyclebaar, waardoor de grondstof na de levensduur volledig binnen de keten behouden blijft.

Aluminium

Aluminium is licht, sterk en uitstekend bestand tegen corrosie. Daarnaast is aluminium technisch zeer goed en efficiënt te recyclen, waardoor het een hoogwaardige keuze blijft voor moderne toepassingen.

Wat is de meest duurzame keuze?

Er bestaat niet één materiaal dat altijd de beste oplossing is. De meest duurzame keuze hangt volledig af van de specifieke toepassing, de locatie en de gewenste levensduur.

In de meeste gevallen is de beste oplossing een product dat:

1. Lang meegaat
2. Weinig onderhoud vereist
3. Bestand is tegen intensief gebruik en vandalisme
4. Repareerbaar is door middel van vervangbare onderdelen
5. Aan het einde van de levensduur recyclebaar is

Circulariteit blijft daarbij belangrijk, maar moet worden gezien als onderdeel van een groter, integraal duurzaamheidsverhaal.

Duurzaam straatmeubilair voor de lange termijn

Bij SKWshop wordt er daarom verder gekeken dan alleen de term ‘circulair’. Een product is pas écht duurzaam wanneer het jarenlang probleemloos gebruikt kan worden en een minimale milieu-impact heeft gedurende de volledige levenscyclus.

Of het nu gaat om parkbanken, picknicktafels, afvalbakken of fietsenrekken: uiteindelijk levert een lange levensduur de grootste milieuwinst én het hoogste rendement op. Duurzaamheid draait namelijk niet alleen om wat een product ooit was, maar vooral om hoe lang het intact en functioneel blijft.

Bekijk meer projecten en producten:

Fietsenrekken

Parkbanken

Kunststof parkbanken Govaplast

Auteur: Erik van Dijk

Over de auteur
Erik van Dijk is sinds 2011 werkzaam bij SKWshop en betrokken bij advies- en projecttrajecten voor oplossingen in de openbare ruimte. De inzichten in dit artikel zijn gebaseerd op praktijkervaring uit uiteenlopende projecten voor bedrijven, scholen, gemeenten, zorginstellingen en sportverenigingen in Nederland en België